• ANASAYFA
• DERNEĞİMİZ
  Kuruluş Nedeni Üyelik Şartları
• FOTO GALERİ
• VİDEOLAR
• ANKETLER
• ATATÜRK KÖŞESİ
• BİZE ULAŞIN

• Anasayfa
• BASIN AÇIKLAMALARI
• ETKİNLİKLER
• DUYURULAR
• GENÇLİK KOLLARI
• ADD GENEL MERKEZ

HABER ARA

82.YILDÖNÜMÜNDE HARF DEVRİMİNİN ANLAMI

Dil; insanların zihinsel etkinliklerini oluşturması ve aktarması için bir araçtır. Zihinsel etkinliklerin dil tarafından oluşturulması dili insan için yaşamsal kılar. Bir devlet içinde yaşayan halkın aynı dili yazıp, konuşması ve bu dilin bütün bireylerce anlaşılır olması gerekir ki; o devlet düzen ve birlik içine yaşayabilsin. Osmanlı devletinde dil birliği yoktu. Saray halkı ve aydınlar Arapça ve Farsça’dan oluşan kokteyl bir dil olan Osmanlıcayı kullanırken, halk çoğu yerde Yunus’un, Karacaoğlan’ın, Pir Sultan’ın duru Türkçe’sini yer yer de Arapça’yı kullanıyordu. Dolayısıyla ne halk Saray çevresinive aydınları anlayabiliyor ne de birbirleriyle anlaşabiliyorlardı.

Okuma-yazma oranı, Arap abecesinin çok zor ve karmaşık oluşu, çocukların 6 aydan önce sökemememeleri, Osmanlı yönetimim eğitimi ihmali gibi nedenlerle % 7 dolayında idi. Kadınlarda %1’lere düşmekteydi ve okur-yazarların çoğu gerçekte salt okuyabiliyor fakat yazamıyordu.

Mustafa Kemal Atatürk bu karışıklığın giderilmesi ve çağdaş laik düzene geçişte dilin önemini bildiği için, Türk abecesine (alfabesine) yakın olan Latin kökenli yeni bir abece ortaya çıkardı.

1 Kasım 1928'de Latin esasından alınan harfler, (Türk dilinin özelliklerini belirten işaretlere de yer vererek) "Türk harfleri" adıyla 1353 sayılı yasayla kabul edilmiştir. Yazı dilinde kullanılan Arap abecesi yerine Türk harflerinin alınmasını ifade eden Harf Devrimi yapılmıştır.

Atatürk, 9 Ağustos 1928 gecesi İstanbul Sarayburnu Parkı'nda düzenlenen bir şenlikte, Harf Devrimi’ni halka şu sözleriyle duyurmuştur:

"Arkadaşlar, güzel dilimizi ifade etmek için yeni Türk harflerini kabul ediyoruz. Arkadaşlar, bizim güzel ahenkli, zengin lisanımız yeni Türk harfleri ile kendini gösterecektir. Asırlardan beri kafalarımızı demir çerçeve içinde bulunduran, anlaşılmayan ve anlayamadığımız işaretlerden kendimizi kurtarmak mecburiyetindeyiz. Lisanımızı muhakkak anlamak istiyoruz. Bu yeni harflerle behemehal pek çabuk bir zamanda mükemmel bir surette anlaşacağız ki; Milletimizin yazısıyla kafasıyla bütün uygar alemin yanında olduğunu gösterecektir. Vatandaşlar, yeni Türk harflerini çabuk öğreniniz. Bütün millete, kadına, erkeğe, köylüye, çobana, hamala, sandalcıya öğretiniz.." demiştir.

Harf Devrimi, büyük bir tarihi olaydır. Sosyal, kültürel ve siyasal alanda geniş yankıları olmuştur.

1 Kasım 1928’de “Türk Harfleri Hakkındaki Kanun” çıkarılarak Harf Devrimi yürürlüğe konulmuş; Yurt çapında çok yoğun çalışmalar yapılarak, Başöğretmen Atatürk önderliğinde yeni abece hızla halkımıza öğretilmiştir. Yeni Türk Alfabesi’nin benimsenmesinin ardından, 24 Kasım 1928'de yayımlanan Millet Mektepleri Talimatnamesi’ne göre, yurdun her köşesinde Millet Mektepleri açılmış, halka yeni harflerle okuma yazma öğretilmiştir. Atatürk bu çalışmalara "Millet Mektepleri Başöğretmeni" sıfatıyla katılmıştır. İnsanlık tarihinde, Ulusu’na öğretmenlik yaparak okuma-yazma öğreten bir Başöğretmen örneği görülmemiştir.